2026·05·08
Astigarragako Udalak Indarkeria Matxistaren Biktimei Arreta emateko eta Erakunde arteko Koordinaziorako I. Protokoloaren sinadura-ekitaldia ospatu du. Ekitaldian lau erakunde sinatzaileak izan dira: Astigarragako Udala, Ertzaintza, Osakidetza eta Astigarragako Emakumeon Etxea.
Dokumentu honek Astigarragako Udalak 2019an onartutako barne-protokoloa osatzen du, udalerriak oraindik ez baitzuen erakunde arteko koordinazio-protokolorik. Horrela, lehen aldiz, indarkeria matxistaren aurreko erantzunak udal-esparrua gainditzen du eta parte hartzen duten erakunde guztiak —Udala, Ertzaintza, Osakidetza eta Emakumeon Etxea— marko operatibo bakar batean biltzen ditu. Gainera, azken urteetan izandako aurrerapen legegile nabarmenak jasotzen ditu —tartean Eusko Jaurlaritzaren 1/2023 Legegintzako Dekretua— eta indarkeria matxistaren ikuspegi integralagoa txertatzen du, besteak beste, indarkeria bikarioa, ziber-indarkeria, indarkeria instituzionala eta sexu-indarkeria mota guztiak aintzat hartuta.
Protokoloa Astigarragako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako IV. Planaren (2024-2030) barruan kokatzen da. Plan horren «herri bat indarkeria matxistarik gabe» ardatzak hiru helburu estrategiko eta emakumeen aurkako indarkeria desagerrarazteko hamahiru ekintza ezartzen ditu. 2021etik aurrera, udalerriko Emakumeon Etxea ireki zenetik, ikuspegi feminista eta erreparazioaren bidetik biktimei arreta emateko funtsezko baliabidea bihurtu da.
Protokoloaren lanketa prozesu zorrotz eta parte-hartzaile baten emaitza da. Hainbat hilabetetan zehar, 2025eko irailetik 2026ko hasierara arte, Astigarragako hainbat eragilerekin lau lan-saio ospatu dira. Saioetan, Sortzenek indarkeria matxistaren alorrean dituen adituen gidaritzapean, hiru gai nagusi landu dira: indarkeria matxistaren arloko lege-erreforma; amak eta alabak indarkeria matxistaren biktima gisa; eta indarkeria matxistaren bizirik irten diren emakumeentzako erreparazio-printzipioa. Hain zuzen ere, saio horietan protokoloaren edukia udalerri bereko hainbat eragile eta zerbitzurekin egiaztatu da: Astigarragako udal Gizarte Zerbitzuekin, Udaltzainekin, Osakidetzako anbulategiarekin, Emakumeon Etxearekin, herri eskolarekin eta gainerako eragile komunitarioekin. Partekatutako lan-oinarri horrek bermatzen du protokoloak Astigarragako errealitate zehatzari erantzutea eta martxan jarri behar dutenek modu eraginkorrean aplika dezatela.
Erakunde sinatzaileen konpromisoak
Protokolo honen sinaduraren bidez, lau erakundeek konpromiso zehatzak hartzen dituzte: protokoloaren benetako aplikazioa, erakunde arteko koordinazio-mahaian aktiboki parte hartzea, indarkeria matxistaren arloko langileentzako etengabeko prestakuntza bultzatzea, protokoloa barnean hedatzea eta behar berriak detektatzen diren heinean esku-hartzea pixkanaka hobetzea. Protokoloak berariaz azpimarratzen du etengabeko hobekuntzarako xedea duela; hau da, ez da agiri itxi gisa ulertzen, baizik eta esparru bizidun gisa, legegintza- eta gizarte-bilakaerara eta praktikan metatutako esperientziari egokitzen joango dena.